..... HASTALIKLAR...... .... ARŞİVİ....
Site Haritası
IP adresi


ip-numaram.com IP adresi

MEDİMAGAZİN

AŞILAR ÖZELLİKLERİ VE KOMPLİKASYONLARI

AŞILAR VE ÖZELLİKLERİ

ÇOCUKLUK DÖNEMİ

 2013 YILI AŞILAMA TAKVİMİ:*

 

 

 

 

 

Doğumda

1.Ayın sonu

2.Ayın sonu

4.Ayın sonu

6.Ayın sonu

12.Ayın sonu

18.Ayın sonu

24.Ayın sonu

İlköğretim 1. sınıf

İlköğretim 8.sınıf

Hep-B

I

II

 

 

III

 

 

 

 

 

BCG

 

 

I

 

 

 

 

 

 

 

DaBT-İPA-Hib

 

 

I

II

III

 

R

 

 

 

KPA

 

 

I

II

III

R

 

 

 

 

KKK

 

 

 

 

 

I

 

 

R

 

DaBT-İPA

 

 

 

 

 

 

 

 

R

 

OPA

 

 

 

 

I

 

II

 

 

 

Td

 

 

 

 

 

 

 

 

 

R

Hep-A

 

 

 

 

 

 

I

II

 

 

*Eylül 2012”de yürürlüğe girmiştir.

  • Hep-B: Hepatit B Aşısı
  • BCG: Bacille Calmette-Guerin Aşısı
  • DaBT-İPA-Hib: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif Polio, Hemafilus İnfluenza tip b aşısı(Beşli Karma Aşısı)
  • KKK: Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak Aşısı
  • DaBT-İPA: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif Polio Aşısı(Dörtlü Karma Aşı)
  • OPA: Oral Polio Aşısı
  • Td: Erişkin Tipi Difteri-Tetanoz Aşısı
  • KPA: Konjuge Pnömokok Aşısı
  • R: Rapel (Pekiştirme)
  • Hep-A: Hepatit A Aşısı

 

ÇOCUKLUK DÖNEMİ AŞILAMA TAKVİMİ (LİSTE HALİNDE )

          A)Okul Öncesi Aşılamalar:

  • Doğumda (İlk 72 saat içinde)      Hep- B1
  • 1.Ayın bitiminde                        Hep-B2
  • 2.Ayın bitiminde                        DaBT-İPA-Hib-1, BCG, KPA-1
  • 4.Ayın bitiminde                        DaBT-İPA-Hib-2, KPA-2
  • 6.Ayın bitiminde                        DaBT-İPA-Hib-3, OPA, Hep- B3, KPA-3
  • 12.Ayın bitiminde                      KKK, KPA-R
  • 18.Ayın bitiminde                      DaBT-İPA-Hib –R,OPA, Hep-A1

(DaBT-İPA-Hib-3’den 1 yıl sonra)

  • 24.Ayın bitiminde                      Hep-A2   (Hep-A1’den en az 6 ay sonra)

 

           B)Okul Aşılamaları:

 

  • İlköğretim 1.sınıfta                     KKK-R, DaBT-İPA-R (Dörtlü karma)
  • İlköğretim 8.sınıfta                     Td     

 

 

 

 

 

 

 

1 YAŞ ÜSTÜ HİÇ AŞILANMAMIŞ ÇOCUKLAR İÇİN AŞILAMA HİÇ HİÇ AŞILANMAYAN ÇOCUKLADA AŞI ŞEMASI

 

 

 

 

 

12-71 AY (1-5 YAŞ)

6-13 YAŞ

14 YAŞ VE ÜZERİ

İLK KARŞILAŞMA

DaBT-İPA-Hib1 , Hep-B, KPA2 , PPD ile Tüberkülin Cilt Testi (TCT)

DaBT-İPA, Hep-B, KKK

Td, OPA, Hep-B, KKK

İLK KARŞILAŞMADAN 2 GÜN SONRA

KKK, TCT sonucuna göre gerekiyorsa BCG

-

-

İLK KARŞILAŞMADAN 2 AY SONRA3

DaBT-İPA-Hib yada DaBT-İPA, Hep-B, OPA, KPA2

DaBT-İPA, OPA, Hep-B, KKK

Td, OPA, Hep-B, KKK

İLK KARŞILAŞMADAN 8 AY SONRA

DaBT-İPA, Hep-B, OPA

DaBT-İPA, OPA, Hep-B

Td, Hep-B, KKK

 

ÇOCUKLUK DÖNEMİ AŞI TAKVİMİNE

OKUL AŞILARI İLE DEVAM EDİLECEKTİR

1 – 59 ayın üzerindeki çocuklara DaBT-İPA şeklinde uygulanmalıdır. 15-59 ay arası çocuklarda tek doz Hib yeterlidir.

2 –12-23 aylık çocuklara 8 hafta ara ile iki doz yapılmalıdır. 24 aydan büyük çocuklarda tek doz yeterlidir.

3 – DaBT-İPA-Hib aşısının ilk dozunun 12-14 aylık iken uygulandığı çocuklara ikinci doz da DaBT-İPA-Hib şeklinde uygulanmalıdır.

Not: Hib’in ikinci dozu sadece ilk doz 12-14 ay arasında yapıldıysa gereklidir. 15-59 ay arası çocuklarda tek doz Hib yeterlidir. 59 aylıktan büyüklerde Hib aşısı gerekli değildir.

15-49 YAŞ DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ VEYA

GEBE KADINLARA YÖNELİK TETANOZ AŞI TAKVİMİ

Td1    Gebeliğin 4. ayında-ilk karşılaşmada        (Koruma süresi yok)

Td2    Td1'den en az 4 hafta sonra   (1-3 yıl korur)                  
Td3    Td2'den  en az 6 ay sonra    (5 yıl korur)
Td4    Td3'den  en az 1 yıl sonra veya bir sonraki  gebelikte (10 yıl korur)
Td5    Td4'den  en az bir yıl sonra veya bir sonraki gebelikte  (Doğurganlık çağı boyunca koruru)

 

 

 

 

 

   iiii

 

 

DİLDİRİMİ ZORUNLU HASTALIKLAR.

GRUP A         GRUP B         GRUP C         GRUP D

* AIDS

* AKUT KANLI İSHAL

* BOĞMACA

* BRUSELLOZ

* DİFTERİ

* GONORE

* HIV ENFEKSİYONU

* KABAKULAK

* KIZAMIK

* KIZAMIKÇIK

* KOLERA

* KUDUZ VE KUDUZ

* RİSKLİ TEMAS

* NEONATAL TETANOZ

* MENİNGOKOKKAL HAST.

* POLİYOMYELİT

* SITMA

* SİFİLİZ

* ŞARBON

* ŞARK ÇIBANI

* TETANOZ

* TİFO

* TÜBERKÜLOZ

* VİRAL HEPATİT ( AKUT )         * ÇİÇEK

* EPİD. TİFÜS

* SARI HUMMA

* VEBA         * AKUT HEMORAJİK ATEŞ SEND.

* CREUT.  JAKOB HAST.

* EKİNOKOKKOZ

* H. INFLUENZA TİP B MENENJİTİ

* İNFLUENZA [GRİP]

* KALA-AZAR

* KONJENİTAL RUBELLA.

* LEJYONER HASTALIĞI

* LEPRA.

* LEPTOSPIROZ.

* SSPE

* ŞİSTOZOMİYAZ (ÜRİNER)

* TOKSOPLAZMOZ

* TRAHOM

* TULAREMİ           * CHLAMYDIA TRACHOMATİS

* CRYPTOSPORIDİUM SP

* ENTAMOEBA HİSTOLYTİCA

* ENTEROHEMORAJİK E.COLİ

* GİARDIA İNTESTİNALİS

* LİSTERİA MONOCYTOGENES.

* SALMONELLA SP.[ NON-TYPHOİDAL SALMONELLOZ ]

* SHİGELLA SP.

 

HASTALIĞIN BİLDİRİMİ:

FORM 014, BİLDİRİMİ ZORUNLU HASTALIKLAR FİŞİ” İLE, VAKANIN TESPİT EDİLDİĞİ YERDEN İKAMET ETTİĞİ BÖLGEDEKİ SAĞLIK OCAĞINA YAPILIR. SORUMLU SAĞLIK OCAĞININ BİLİNMEMESİ DURUMUNDA, BİLDİRİM İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE YAPILIR VE İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ FORMUN SAĞLIK OCAĞINA İLETİLMESİNİ SAĞLAR. BİLDİRİMİ:

TESPİT EDİLDİĞİ HER NOKTADAN DİREKT OLARAK İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ VE BAKANLIĞA YAPILIR.

            HASTALIĞIN BİLDİRİMİ:

SEÇİLMİŞ NOKTALARDAN GÜNLÜK OLARAK FORM 014 İLE İLÇE SAĞLIK GRUP BAŞKANLIKLARI VEYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE YAPILIR.

            BİLDİRİMİ: LABORATUVARLARDAN YAPILIR. GRUP D ENFEKSİYON ETKENLERİ BİLDİRİM FORMU” İLE TAKİP EDEN HAFTANIN İKİNCİ İŞ GÜNÜNDE İLÇE SAĞLIK GRUP BAŞKANLIKLARINA VEYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE YAPAR.

 

 

 

 

AŞILAR

SAĞLIK BAKANLIĞI 2010 YILI AŞI TAKVİMİ

            DOĞUMDA  1.AYIN SONU          2.AYIN SONU          4.AYIN SONU          6.AYIN SONU          12. AY      18–24 AY       İLKÖĞRETİM1.SINIF        İLKÖĞRETİM

8.SINIF

HEP B            I          II                                 III                                            

BCG                           I                                                                       

DABT-İPA-HİB                                I          II         III                   R                      

KPA                            I          II         III       R                                  

KKK                                                               I                      R          

OPA                                                    *                     *          *         

TD                                                                                           *          *

     HEP B: HEPATİT B AŞISI, BCG: VEREM AŞISI (BACİLLE CALMETTE-GUERİN)  DABT-İPA-HİB: DİFTERİ, ASELÜLER BOĞMACA, TETANOZ, İNAKTİF POLİO, HEMOFİLUS İNFLUENZA TİP B (MENENJİT) AŞISI (BEŞLİ KARMA AŞI) KPA: KONJUGE PNÖMOKOK (ZATÜRRE) AŞISI, KKK: KIZAMIK, KIZAMIKÇIK, KABAKULAK AŞISI, OPA: ÇOCUK FELCİ AŞISI (ORAL POLİO AŞISI), TD: ERİŞKİN TİPİ DİFTERİ-TETANOZ AŞISI, R: RAPEL (PEKİŞTİRME) *ERİŞKİN TİP

    ÖZEL AŞILAR: SUÇİÇEĞİ (12. AY SONUNDA), HEPATİT A (12. VE 18/24. AY), ROTA VİRÜS (2, 4, 6. AY SONUNDA)

İLKÖĞRETİM BİRİNCİ SINIFTA: OPA, KKK, TD (ERİŞKİN TİPİ DİFTERİ-TETANOZ AŞISI)

İLKÖĞRETİM 8. SINIFTA: TD, KIZAMIKÇIK, HEPATİT-B 3 DOZ (BU YAŞ GRUBUNDAKİLERİN EKSİK OLAN AŞILARI TAMAMLANANA KADAR).

EKSİK AŞILI İSTİSNAİ DURUMLARDA AŞILAMA

  1 YAŞINDAN BÜYÜK 6 YAŞINDAN KÜÇÜK VE YAŞAMININ İLK YILINDA HİÇ AŞILANMAMIŞ ÇOCUKLARA UYGULANACAK AŞILAR İSE ŞÖYLE:

İLK KARŞILAŞMA: DBT, OPA, HİB, HEPATİT-B, PPD İLE TCT (TÜBERKÜLİN CİLT TESTİ),

 İLK KARŞILAŞMADAN 2 GÜN SONRA: KKK, TCT SONUCUNA GÖRE GEREKİYORSA BCG,

 İLK KARŞILAŞMADAN 1 AY SONRA: DBT, OPA, HEPATİT-B,

 İLK KARŞILAŞMADAN 2 AY SONRA: DBT, OPA, HİB,

 İLK KARŞILAŞMADAN 8 AY SONRA: DBT, OPA, HEPATİT-B.

  ** ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILAMA TAKVİMİNE OKUL AŞILARIYLA DEVAM EDİLECEK.

  6 YAŞ ÜZERİNDEKİ DAHA ÖNCE HİÇ AŞILANMAMIŞ ÇOCUKLARA UYGULANACAK AŞILAR DA ŞUNLAR:

İLK KARŞILAŞMA: TD, OPA, HEPATİT-B, KKK,

İLK KARŞILAŞMADAN 1 AY SONRA: TD, OPA, HEPATİT-B, KIZAMIK,

İLK KARŞILAŞMADAN 8 AY SONRA: TD, OPA, HEPATİT-B.

  15-49 YAŞ ARASINDAKİ DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ VEYA GEBE KADINLARA YÖNELİK TETANOZ AŞI:

* GEBELİĞİN 4. AYINDA-İLK KARŞILAŞMADA

* 1. DOZDAN EN AZ 4 HAFTA SONRA,

* 2. DOZDAN EN AZ 6 AY SONRA,

* 3. DOZDAN EN AZ 1 YIL SONRA VEYA BİR SONRAKİ GEBELİKTE

* 4. DOZDAN EN AZ BİR YIL SONRA VEYA BİR SONRAKİ GEBELİKTE

ÖZEL DURUMLARDA AŞILAMA

PREMATÜR BEBEKLERDE AŞILAMA: MİAD BEBEKLERLE AYNI AŞI DOZU VE TAKVİMİ UYGULANIR SADECE HEPATİT AŞISI 2000GR OLUNCA YAPILIR.

GEBELİKTE AŞILAMA: KOMBİNE TETANOZ VE DİFTERİ GEBELİKTE ÖNERİLEN TEK ÜRÜNDÜR. RİSK GRUBUNDAKİ GEBELERE HEPATİT B YAPILABİLİR. RUBELLA, KIZAMIK VE KABAKULAK AŞILARI GEBELİKTE KONTRENDİKEDİR.

İMMÜNSÜPRESYONDA HASTALARDA AŞILAMA: CANLI VİRÜS VE BAKTERİ AŞILARI KONTRENDİKEDİR. EV İÇİNDE İMMÜNSÜPRESE KİŞİ VARSA OPV YAPILMAMALIDIR. İMMÜNSÜPRESİF TEDAVİ SIRASINDA VE 2 HF ÖNCESİNDE AŞILANANLARA EN ERKEN 3 AY SONRA AŞI TEKRARI, KEMOTERAPİSİ 3 AY ÖNCE BİTEN REMİSYONDA LÖSEMİLİYE CANLI VİRÜS AŞISI YAPILABİLİR. 2 HAFTADAN UZUN YÜKSEK DOZ STEROİD TEDAVİSİNDEN 3 AY SONRASINA DEK CANLI AŞI YAPILMAMALIDIR. HEMOFİLİ HASTALARINA 23G’LİK İĞNE İLE 1-2 DK KOMPRESYONLA AŞI YAPILIR.

RİSK GRUPLARINA GÖRE AŞILAMA

SAĞLIK ÇALIŞANLARI: HBV, MMR, İNFLUENZA, SUÇİÇEĞİ, BCG

KREŞ PERSONELİ: MMR, İNFLUENZA, HAV, HBV

LABORATUVAR PERSONELİ: HBV VE LABORATUAR DURUMUNA GÖRE; KUDUZ, ŞARBON, VEBA VB.

LİSE, ÜNİV.ÖĞRENCİLERİ: HBV, MMR

HAPİSHANELER: HBV, HAV, BCG

HEMODİYALİZ HASTALARI: PNÖMOKOK, İNFLUENZA, HBV

ASKERLER: ADENOVİRUS, TETANOZ/DİFTERİ, İNFLUENZA, MENİNGOKOK, MMR

ULUSLAR ARASI SEYAHAT GİDİLEN BÖLGE VE KİŞİNİN RİSK DURUMUNA GÖRE: HAV, HBV, SARI HUMMA, TİFO, MENENJİT, POLİO, KUDUZ, JAPON ENSEFALİTİ, TETANOZ/DİFTERİ

GEBELİK: TETANOZ, SARI HUMMA VE POLİO (RİSK YÜKSEKSE), İNFLUENZA, HAV, HBV AŞILARININ ZARARI GÖSTERİLMEMESİNE KARŞIN ÖZELLİKLE İLK TRİMESTRDE ÖNERİLMEZ.

BAKIMEVLERİNDE KALANLAR: GRİP, BCG

İLERİ YAŞTA ÖNERİLEN AŞILAR: PNÖMOKOK, İNFLUENZA, TETANOZ

AŞI KONTRENDİKASYONLARI

 

AŞI KONTRENDİKASYONLARI: AŞI VE İÇERİĞİNE KARŞI ANAFLAKSİ VE BENZERİ TABLO, ATEŞLİ/ATEŞSİZ AĞIR VE ORTA ŞİDDETTE ENFEKSİYON VARLIĞI, DBT SONRASI 7 GÜN İÇİNDE ORTAYA ÇIKAN ENSEFALOPATİDE BOĞMACA AŞISI YAPILMAMALI, AĞIR İMMÜNSÜPRESYONDA CANLI AŞI YAPILMAMALI, AKTİF TÜBERKÜLOZ, KLİNİK AIDS VAKALARINA BCG, 5 YAŞ ÜZERİNDEKİLERE BOĞMACA AŞISI YAPILMAZ.

 

KONTRENDİKE OLMAYAN DURUMLAR: İSHAL (OPV DAHİL), ATEŞLİ VEYA ATEŞSİZ ÜSYE (ATEŞ <38.5 C), ÖNCEKİ AŞILAMADA HAFİF VE ORTA DERECELİ LOKAL REAKSİYON, ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ, AKUT BİR HASTALIĞIN İYİLEŞME DÖNEMİ, KÖTÜ BESLENME, DİYABET, İLERİ YAŞ, MALNÜTRİSYON, KONTROL ALTINDAKİ EPİLEPSİ, DÜŞÜK TARTILI BEBEKLER, STEROİD TEDAVİSİ {KISA DÖNEM (<2 HAFTA), DÜŞÜK DOZ (<2 MG/KG/GÜN), LOKAL STEROİD TEDAVİSİ, REPLASMAN TEDAVİSİ (ADRENAL YETMEZLZİK) }

 

CANLI AŞI KONTRENDİKASYONLARI: GEBE KADINLARA, KR ORGAN HASTALIĞI OLAN (KALP, BÖBREK, KC) HASTALAR, ATEŞLİ VE ATEŞSİZ AĞIR ŞİDDETTE İNFEKSİYON OLMASI, 2 YAŞ ALTINDA TİFO VE SARI ATEŞ VE PREMATÜRELERDE BCG AŞISI YAN ETKİLERİ NEDENİYLE, 5 YAŞIN ÜZERİNDEKİLERE BOĞMACA VE 9 YAŞIN ÜZERİNDEKİLERE DİFTERİ AŞISI YAPILMAZ.

AŞI TİPLERİ

 

CANLI AŞILAR :(BCG, MMR)  KONAĞA VERİLDİKTEN SONRA DA MİKROROGANİZMA ÇOĞALMAYA DEVAM EDER.

 

İNAKTİVE (ÖLÜ) AŞILAR : (HEPATİT A, İNFLUENZA ) BAĞIŞIKLIĞIN DEVAMI İÇİN BİRDEN FAZLA DOZ GEREKLİDİR.

 

TOKSOİD AŞILAR: DİFTERİ, TETANOZ

 

POLİSAKKARİD AŞILAR :( HİB, MENENGOKOK, PNÖMOKOK) T-HUCRELERİNDEN BAĞIMSIZ CEVAP OLUŞTUTURLAR VE TEKRARLANMALARI BAĞIŞIKLIĞI ARTTIRMAZ.

 

REKOMBİNAN AŞILAR: HEPATİT B

AŞILARIN UYGULAMA YOLLARI

İNTRAMUSKÜLER:  (DBT),  (DBT VE HİB), DİFTERİ, TETANOZ VE ASELLÜLER BOĞMACA (DTAP), HEPATİT B, KONJÜGE H. İNFLUENZSA TİP B, INFLUENZA, KUDUZ, TETANOZ

SUBKÜTAN: KABAKULAK, KIZAMIK, KIZAMIK-KABAKULAK-KIZAMIKÇIK (MMR), İNAKTİF POLİOVİRUS (IPV), MENİNGOKOK, SARI HUMMA, ŞARBON

ORAL: ADENOVİRÜS, POLİO, TİFO (TY21A ORAL)

İNTRADERMAL: BACİLLE CALMETTE GUERİN (BCG)

AŞILARA ÖZEL YAN ETKİLER

BCG: SÜPÜRATİF BCG LENFADENİTİ (%0.1-4), YAYGIN ENFEKSİYON, OSTEİTİS (0.1-0.6/MİLYON DOZ)

KIZAMIK :39.4 C VE ÜZERİ ATEŞ (%5-15), GEÇİCİ MORBİLİFORM DÖKÜNTÜ (%5), ANAFİLAKSİ (NADİR)

RUBELLA: AKUT ARTRİT (ERİŞKİN KADINLARDA %13-15, ERKEKLERDE %4), KADINDA KRONİK ARTRİT %5, POLİNÖROPATİ

KABAKULAK: NADİREN SENSORİNÖRAL İŞİTME KAYBI ?

KOMBİNE MMR: TROMBOSİTOPENİ (1/30BİN-40BİN DOZ), AKUT VE KRONİK ARTRİT, ANAFİLAKSİ

DBT:ERİTEM, ENDÜRASYON VE HASSASİYET GİBİ LOKAL YAN ETKİLER, ENJEKSİYON YERİNDE NODÜL, STERİL APSE (6-10/MİLYON DOZ), ATEŞ (%50’SİNDE >38 C), İNATÇI, DURDURULAMAYAN AĞLAMA (%0.1-6), HİPOTONİK HİPORESPONSİF ATAK (3.5-291/100BİN DOZ), KISA SÜRELİ KONVULSİYON (3-7/10BİN DOZ), ENSEFALOPATİ (1/330BİN DOZ)

TETANOZ: LOKAL YAN ETKİLER, NADİREN ÜRTİKER, ANAFİLAKSİ, NADİREN NÖROLOJİK KOMPLİKASYONLAR (PERİFERİK NÖROPATİ)

ORAL POLİO VİRÜS: PARALİTİK POLİOMYELİT (1/2.4MİLYON DOZ), ALLERJİK REAKSİYON

HEPATİT B: ENJEKSİYON YERİNDE HASSASİYET (%3-29), >37.7 C ATEŞ  (%1-6), ANAFİLAKSİ (1/600BİN DOZ)

KONJUGE HİB:LOKAL REAKSİYONLAR (%5-30), DBT-HİB KOMBİNE AŞIDA YAN ETKİLER DBT’YE BENZER, KONJUGE OLMAYAN POLİSAKKARİT HİB AŞISINDAN 1-2 HF SONRA HİB HASTALIĞI (1.62/100BİN DOZ)

İNFLUENZA:LOKAL REAKSİYONLAR, ATEŞ, HALSİZLİK VS <%1

PNÖMOKOK AŞISI: HAFİF LOKAL YAN ETKİLER (İNTRADERMAL YAPILIRSA ŞİDDETLİ), ATEŞ, MYALJİ GİBİ ORTA DERECEDE SİSTEMİK ETKİLER

SUÇİÇEĞİ: MAKÜLOPAPÜLER VEYA PAPÜLOVESİKÜLER DÖKÜNTÜ (ÇOCUKLARDA %7, ADÖLESAN VE ERİŞKİNLERDE %8), ENJEKSİYON YERİNDE AĞRI VE KIZARIKLIK (%20-35)

AŞILAR VE GENEL ÖZELLİKLERİ:

PNÖMOKOK AŞISI

  ** İNAKTİVE 23 SEROTİP İÇERMEKTEDİR. BU 23 SEROTİP HASTALIKLARIN %85 İNDEN SORUMLUDUR.

  ** TEK DOZ UYGULANIR. ANTİKORLARI DÜŞEN (NEFROTİK SENDROM, İMMÜN YET VB) OLANLARDA  6 YILDA BİR RAPEL ÖNERİLİYOR.

ENDİKASYONLARI: KRONİK AKCİĞER VE İLERLEMİŞ KARDİYOVASKULER SİSTEM HASTALIĞI, DİABET, DALAĞI ALINAN HASTALAR, NEFROTİK SENDROM ALKOLİZM, SİROZ, KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ, BOS KAÇAĞI, >65 YAŞ, İMMÜN YETMEZLİĞİ OLANLAR

İNFLUENZA (GRİP) AŞISI

  ** DELTOİD KAS İÇİNE YAPILIR VE HER YIL EKİM-KASIM AYINDA, ANCAK RİSK ALTINDAKİ BİR KİŞİYE HER ZAMAN YAPILABİLİR.

  ** AŞININ KORUYUCULUĞU %70’DİR VE İÇERDİĞİ SUŞA 1-3 YIL KORUYUCULUK SAĞLAR. ETKİNLİK O YIL İÇİN HAZIRLANAN AŞIDAKİ SUBTİP İLE EPİDEMİ YAPAN SUŞ ARASINDAKİ ANTİJENİK BENZERLİĞE BAĞLIDIR.

       AŞI YAN ETKİLERİ; LOKAL AĞRI VE %5 OLGUDA 24 SAAT İÇİNDE GELİŞEBİLEN ATEŞ, MYALJİ, BAŞAĞRISI, HALSİZLİK, RİNİT TABLOSU.

       GRİP AŞISI ENDİKASYONLARI: KRONİK KALP VEYA AKCİĞER HASTALIĞI OLANLAR, KRONİK METABOLİK(DİABET) VEYA BÖBREK HASTALIĞI OLANLAR, HUZUREVLERİNDE KALANLAR, 65 YAŞ ÜZERİ, ASPİRİN TEDAVİSİ ALAN ÇOCUKLAR, İMMUNSUPRESİF HASTALAR, SAĞLIK PERSONELİ, 

HEPATİT B AŞISI:

0-1-6. AYLARDA 3 DOZDA YAPILIR. AŞIDAN SONRA KORUYUCU ANTİKOR (ANTİ HBSAG,) TİTRESİ 10 MIU/ML DİR. AŞININ KORUYUCULUĞU 25 YILA KADAR UZANIYOR. ETKİNLİĞİ %95, BİRİNCİ DOZDAN SONRAKİ 2 HAFTA İÇİNDE %80 CEVAP VARDIR. TEMAS SONRASINDA AŞI İLE BİRLİKTE HİPERİMMUNGLOBULİN UYGULANIR. HBSAG VEYA ANTİ-HBSAG OLANLARI AŞILAMANIN YARARI YA DA ZARARI YOKTUR.

KIZAMIK-KABAKULAK-KIZAMIKÇIK AŞISI:

DAHA ÖNCEDEN AŞILANMAMIŞ VE GEÇİRMEMİŞ OLUP ÖĞRETMEN, KREŞ PERSONELİ, SAĞLIK ÇALIŞANI VB., KIZAMIKLIKLA TEMAS EDENE 72 SAAT İÇİNDE, KIZAMIKÇIK İÇİN DOĞURGANLIK ÇAĞINDAKİ SERONEGATİF KADINLAR, ETKİNLİK ~%90’DİR.

SUÇİÇEĞİ AŞISI:

DUYARLI ADOLESAN, KREŞ PERSONELİ VE ÖĞRETMENLER, SAĞLIK PERSONELİ, İMMUNSUPRESİF HASTALARA BAKANLARA YAPILABİLİR. ERİŞKİNDE 2 DOZ  YAPILIR. AŞIDAN BİR AY SONRA % 96 ETKİNLİK VARDIR. SUÇİÇEĞİ TEMASI SONRASI KORUNMADA İLK 72-96 SAAT İÇİNDE VZIG UYGULAMASI ÖNERİLİR.

 

 

 

BULAŞICI VE DÖKÜNTÜLÜ HASTALIKLAR

KIZAMIK

DÖKÜNTÜLERDEN 2-4 GÜN ÖNCE VE 4 GÜN SONRA KAN, İDRAR VE DAMLACIK YOLU İLE BULAŞIR. PRODROMAL DÖNEM 3-5 GÜN SÜRER. DÜŞÜK VE ORTA YÜKSEKLİKTE ATEŞ, KURU ÖKSÜRÜK, NEZLE, KONJOKTİVİT VE FOTO FOBİ OLUR. SONRA SONRA YÜZDE DÖKÜNTÜLER BAŞLAR. 24 SAATTE TÜM VÜCUDA YAYILIR. ENFEKTE OLAN KİŞİLER VİRÜSLE İLK KARŞILAŞTIĞININ 9.-10. GÜNÜ BULAŞTIRICI OLUR. BUNLAR 7 GÜN SÜRE İLE, YANİ DÖKÜNTÜLER ÇIKTIKTAN SONRAKİ 5. GÜNE KADAR BULAŞTIRICIDIR. DÖKÜNTÜ ORTAYA ÇIKMADAN YAKLAŞIK 2 GÜN ÖNCE MOLAR DİŞLER HİZASINDA BUKKAL MUKOZADA MEMBRANLARDA KOPLİK LEKELERİ BELİRİR VE 3 GÜNDE ARTARLAR. BİLDİRİMİ ZORUNLU HASTALIKTIR. EN ÖNEMLİ KOMPLİKASYONU YILLAR İÇİNDE GELİŞEN SSPE DİR.

** ÜLKEMİZDE SON YILLARDA ERADİKE EDİLDİĞİ SÖYLENİYOR AMA EĞER YENİ SSPE VAKALARI VARSA DEMEKKİ HALA ERADİKE EDİLMEMİŞTİR.

TEDAVİ: TEDAVİ SEMPTOMATİKTİR. KOMPLİKASYONLARIN VARLIĞINDA UYGUN ANTİBİYOTİKLER VERİLİR. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE A VİT. 400.000İU KULLANILMASI MORBİDİTE VE MORTALİTEYİ AZALTMAKTADIR. ATEŞLİ DÖNEMDE ANTİPİRETİKLER KULLANILABİLİR.

PARASETAMOL: PAROL® 120 MG SUP. (FİTİL) VEYA 120 -250 MG ŞURUP VEYA 500 MG TB

            DOZ: 10-30MG/KG/DOZ 3-4 DOZDA, MAX:100MG/KG/GÜN) VE YETİŞKİN 3X500MG

KIZAMIKÇIK:

DAMLACIK YOLU İLE BULAŞIR. BULAŞTIRICILIK DÖKÜNTÜNÜN BAŞLAMASINDAN 7 GÜN ÖNCE VE 4 GÜN SONRASINA KADAR DEVAM EDER. KULUÇKA SÜRESİ 14-21 GÜNDÜR. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA TEHLİKELİ DEĞİLDİR. GEBELİĞİN İLK 3 AYINDA ANNE RAHMİNDEKİ BEBEK İÇİN TEHLİKELİDİR. DÖKÜNTÜ YÜZ VE BOYUNDAN BAŞLAR. GÖVDE VE EKSTREMİTELERE KIZAMIKTAN DAHA HIZLI BİR ŞEKİLDE YAYILIR. BİRİNCİ .GÜNÜN SONUNDA DÖKÜNTÜLER TÜM VÜCUDA YAYILMIŞTIR. 2.GÜN BAŞLADIĞI YERDEN SOLMAYA BAŞLAR. 3.GÜN TAMAMEN KAYBOLUR.

TEDAVİ: SEPTOMATİK TEDAVİ VERİLİR. ATEŞLİ DÖNEMDE ANTİPİRETİKLER KULLANILABİLİR.

PARASETAMOL: PAROL® 120 MG SUP. (FİTİL) VEYA 120 -250 MG ŞURUP VEYA 500 MG TB

            DOZ: 10-30MG/KG/DOZ 3-4 DOZDA, MAX:100MG/KG/GÜN) VE YETİŞKİN 3X500MG

KIZIL:

GRUP A BETA-HEMOLİTİK STREPTOKOK EKZOTOKSİNİNE BAĞLIDIR. TONSİLİT (ÖZELLİKLE KRİPTİK TONSİLİT) YA DA CİLT İNFEKSİYONU SONRASINDA GÖRÜLEBİLİR. 12-24 SAAT SÜREN ATEŞ, KUSMA, BOĞAZ AĞRISI, BAŞ AĞRISI, TİTREME, DÖKÜNTÜ (EKZANTEM), TONSİL, DİL VE DAMAKTA LEZYONLAR VARDIR. TONSİLLER FARENKS ÖDEMLİ VE KIZARIKTIR. İLK 2. GÜNÜNDE BEYAZ ÇİLEK DİLİ, 4-5. GÜNDE KIRMIZI ÇİLEK DİLİ GÖRÜLÜR. DÖKÜNTÜLER İNCE ERİTEMATÖZ PAPÜLER TARZDA, AKSİLLA, KASIK VE ENSEDE BAŞLAR VE TÜM VÜCUDA YAYILIR. DERİDE ZIMPARA KAĞIDI GÖRÜNTÜSÜ KIVRIM YERLERİNDE DÖKÜNTÜLER DAHA KALIN VE YOĞUNDUR. (PASTİA ÇİZGİLERİ) EKZANTEM KIRMIZI, NOKTA ŞEKLİNDE VE KÜÇÜK PAPÜLER DÖKÜNTÜLER OLUP BASMAKLA SOLAN VE DERİYE  KAZ DERİSİ GÖRÜNÜMÜ VERİR. DÖKÜNTÜ BİR HAFTA DEVAM EDER VE LEZYONLAR BAŞLAMA SIRASI İLE DESKUAMASYON GÖSTERİR. EL VE AYAK TABANINDA DA DESKUAMASYON İZLENİR.

TANI: KLİNİK BULGULAR İLE KONUR. ASO ERKEN TANIDA YARDINCI DEĞİLDİR.

TEDAVİ: ATİBİOTERAPİ İLE TEDAVİ EDİLİR. ATEŞLİ DÖNEMDE ANTİPİRETİKLER KULLANILABİLİR.

AMOK-KLAV. ASİT: CROXİLEX® BID 200/28 -400/57 SÜSP (70–100ML),625MG-1GR TB

           DOZ: ÇOCUK: 40-50 MG/KG/GÜN YETİŞKİN: 2-3 X 1GR  7-10 GÜN

   PARASETAMOL: PAROL® 120 MG SUP. (FİTİL) VEYA 120 -250 MG ŞURUP VEYA 500 MG TB

            DOZ: 10-30MG/KG/DOZ 3-4 DOZDA, MAX:100MG/KG/GÜN) VE YETİŞKİN 3X500MG

ERİTEMA İNFEKSİYOZUM (BEŞİNCİ HASTALIK):

ETKEN PARVOVİRÜS B19 DUR. KEMİK İLİĞİNDE ERİTROİD SERİ ÖNCÜLLERİNİ ETKİLER. FETAL İNFEKSİYONLAR HİDROPS FETALİS YAPABİLİR. EN SIK 5-15 YAŞLARINDA GÖRÜLÜR (ERİŞKİNLERDE DE GÖRÜLEBİLİR). BAŞ AĞRISI (%20), ATEŞ (%20), BOĞAZ AĞRISI (%15), KAŞINTI (%15), BURUN AKINTISI (%10), KARIN AĞRISI (%10), ARTRALJİ (%10) OLABİLİR. TANI KLİNİK VE SEROLOJİK İLE KONUR. ÇOCUKLARDA SALGINLAR YAPAR HAFİF ATEŞSİZ ERİTEMLİ BİR DÖKÜNTÜDÜR. YANAKLARDA GÖZE ÇARPAN ERİTEM (TOKATLANMIŞ YÜZ GÖRÜNTÜSÜ) VE SÖNÜP YENİLENEN DERİ KIZARIKLIĞI İLE NİTELENİR. DANTEL BENZERİ YAYGIN RAŞ OLABİLİR. GÜNEŞ IŞIĞINDA AZAR. ÖLDÜRÜCÜ DEĞİLDİR.

 TEDAVİ: ÖZGÜL TEDAVİ YOKTUR SEMPTOMATİK TEDAVİ (ANTİPİRETİK, ANTİHİSTAMİNİK.) UYGULANABİLİR. VAKALARIN AŞIRI SICAKTAN VE GÜNEŞ IŞIĞINDAN UZAK TUTULMALARI UYGUN OLUR.

PARASETAMOL: PAROL® 120 MG SUP. (FİTİL) VEYA 120 -250 MG ŞURUP VEYA 500 MG TB

            DOZ: 10-30MG/KG/DOZ 3-4 DOZDA, MAX:100MG/KG/GÜN) VE YETİŞKİN 3X500MG

ROSEOLA İNFANTUM (6. HASTALIK):

ETKEN İNSAN HERPES VİRÜS 6’DIR. 6AY VEYA 4 YAŞ ALTINDA GÖRÜLÜR. KULUÇKA SÜRSİ 10 GÜNDÜR.  ŞİDDETLİ ATEŞ ( 40-41 C)  3-5 GÜN SÜRER. GENEL DURUM İYİ SEYREDER. DÖKÜNTÜ 1-3 GÜN DEĞİŞEN SÜRELERDE DEVAM EDER. KIRMIZI MAKULO, MAKÜLO PAPÜLER VE 2-3 CM ÇAPLIDIR. EN FAZLA İLKBAHARDA GÖRÜLÜR. ERİTEMATÖZ MAKÜLOPAPÜLER DÖKÜNTÜLER DAHA ÇOK GÖVDEDEDİR. HIZLA KOL, ENSE, YÜZ VE BACAKLARA YAYILIR. 24 SAAT İÇİNDE SOLAR. DÖKÜNTÜ ÖNCESİ PERİORBİTAL ÖDEM OLABİLİR. DÖKÜNTÜNÜN GÖRÜLMESİYLE BERABER ATEŞ DÜŞER. ATEŞİN İLK 24-36. SAATİNDE LÖKOSİTOZ DAHA SONRA LÖKOPENİ OLUR. FEBRİL KONVÜLZİYONLA (%6-15)  İSHAL (%68), ÖKSÜRÜK (%50). GÖRÜLEBİLİR. TANI, SEROLOJİK TANI İLE KONUR.

TEDAVİ:  SPESİFİK TEDAVİSİ YOKTUR. ATEŞLİ DÖNEMDE ANTİPİRETİKLER KULLANILABİLİR.

PARASETAMOL: PAROL® 120 MG SUP. (FİTİL) VEYA 120 -250 MG ŞURUP VEYA 500 MG TB

            DOZ: 10-30MG/KG/DOZ 3-4 DOZDA, MAX:100MG/KG/GÜN) VE YETİŞKİN 3X500MG

SU ÇİÇEĞİ (VARİSELLA ZOSTER):

ETKEN VARİSELLA ZOSTERDİR. DİREK TEMAS,TÜKRÜK DAMLACIKLARI, HAVA YOLU İLE BULAŞIR. EN SIK 1-6 YAŞLARI ARASINDA GÖRÜLÜR. MORTALİTE 2/100.000’DİR. ENSEFALİT, PNÖMONİ VE REYE SENDROMU BAZI KOMPLİKASYONLARIDIR.. PRODROMAL DÖNEMDE ATEŞ (DÖKÜNTÜDEN 1-2 GÜN ÖNCE), KARIN AĞRISI, BAŞ AĞRISI, HALSİZLİK, İŞTAHSIZLIK, ÖKSÜRÜK, BOĞAZ AĞRISI OLABİLİR. BULAŞTIRMA DÖKÜNTÜLER ÇIKMADAN 1 GÜN ÖNCE BAŞLAR VE TÜM DÖKÜNTÜLER KABUKLANANA KADAR SÜRER. İNKÜBASYON SÜRESİ 11-21 GÜN GÜNDÜR. DÖKÜNTÜ VE SEMPTOMLAR AYNI ZAMANDA BAŞLAR. DÖKÜNTÜLER GÖVDEDEN KÜÇÜK KIRMIZI PAPÜLLER ŞEKLİNDE BAŞLAR. 1-2 SAAT PAPÜLLER ERİTEMATÖZ TABANLI VEZİKÜLLER HALİNİ ALIR. VEZİKÜL İÇİNDEKİ SIVI 24 SAAT İÇİNDE BULANIKLAŞIR (PÜSTÜL) DAHA SONRA KANUKLANIR. DÖKÜNTÜ 3 GÜN ÇIKMAYA DEVAM EDER. GÖVDEDEN BAŞLAYIP, BAŞ VE YÜZE YAYILIR. EKSTREMİTEDE NADİRDİR. SAÇLI DERİDE BULUNUR. MUKOZALARDA GÖRÜLÜR. DÖKÜNTÜLER FARKI EVREDEDİR VE KAŞINTILIDIR. TÜM LEZYONLAR KURUTLANIR, KURUTLAR ERKEN KALDIRILMAMIŞSA SKAR BIRAKMAZ.

    ** DİĞER BİRÇOK VİRUS HASTALIĞINDA OLDUĞU GİBİ SU ÇİCEĞİ ERİŞKİNLERDE DAHA AĞIR SEYREDER.

TEDAVİ: ÇOCUKLARDA SEMPTOMATİK TEDAVİ VERİLİR. ATEŞ İÇİN PARASETAMOL, KAŞINTI İÇİN  ANTİHİSTAMİNİK GİBİ İLAÇLAR YETELİDİR. KOMPLİKASYONLAR TEDAVİ EDİLİR (PNÖMONİ VB). BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ HASTALAR VE DOĞUMDAN 5 GÜN ÖNCE YA DA 4 GÜN SONRASI ARASINDA SUÇİÇEĞİ BAŞLAYAN ANNENİN BEBEĞİNE DE ASİKLOVİR KULLANILABİLİR. KANSER HASTALARI, YENİDOĞAN VE GEBELERDE AŞI + VZIG KULLANILABİLİR. AŞI TEMASTAN SONRAKİ İLK 72 SAATTE ETKİLİDİR. VARİSELLA-ZOSTER İMÜNNGLOBULİN (VZIG) TEMASTAN SONRAKİ İLK 96 SAATTE ETKİLİDİR. PNÖMONİ, HEPATİT, TROMBOSİTOPENİ VE ENSEFALOPATİSİ OLAN HER HASTAYA İV YOLDAN ASİKLOVİR VAKİT KAYBEDİLMEDEN VERİLMELİDİR.

ASİKLOVİR: ZOVİRAX® 250 MG FLAKON ( 5 ADET FLAKON )

                  ZOVİRAX®  400 MG/5ML  100ML FORT SÜSPANSİYON

                  AKLOVİR® 200MG 25 TB, 800MG  20 TB,  200MG/5ML 100ML SÜSP.

DOZ:1500 MG/M2/GÜN 3 DOZDA IV OLARAK 7 GÜN SÜREYLE VEYA 2 GÜN İÇİNDE  İÇİNDE YENİ BİR LEZYON BELİRLENMEYİNCEYE KADAR VERİLİR.

** YAPILAN ÇALIŞMALAR SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA, ADÖLESANLARDA VE ERİŞKİNLERDE İLK LEZYONUN ORTAYA ÇIKTIKTAN SONRAKİ 24 SAAT İÇİNDE ORAL ASİKLOVİR TEDAVİSİNİN SEMPTOMLARIN DERECESİNİ HAFİFLETTİĞİNİ SÖYLEYEN YAYINLAR VARDIR.

    ** BİR ÇOK VİRUS HASTALIĞINDA OLDUĞU GİBİ SU ÇİCEĞİ ENFEKSİYONU DA ERİŞKİNLERDE DAHA AĞIR SEYREDER.

ENSEFALİT VE SEREBELLAR ATAKSİ : ÖZELLİKLE 5 YAŞINDAN ÖNCE VE 20 YAŞINDAN SONRA ARTAR. MENİNGOENSEFALİT, KONVÜLZİYONLAR, ENSE SERTLİĞİ VE ŞUUR DEĞİŞİKLİKLERİ İLE SEREBELLAR ATAKSİ İSE, YÜRÜMEDE GÜÇLÜK, KONUŞMA BOZUKLUĞU VE NİSTAGMUS İLE KARAKTERİZEDİR. NÖROLOJİK BULGULAR GENELLİKLE DÖKÜNTÜDEN SONRAKİ 2-6 GÜNDE ORTAYA ÇIKAR. GENELLİKLE 2-3 GÜN İÇİNDE İYLEŞME GÖRÜLÜR.

BOĞMACA:

ETKEN BORDETELLA PERTUSSİSTİR. KULUÇKA DÖNEMİ 5-15 GÜNDÜR. BAZEN İNTERSTİSYEL PNÖMONİ YAPAR. BULAŞMA ÖKSÜRÜK DAMLACIĞI İLE OLUR. İNDİREKT BULAŞMA YOKTUR. BULAŞICILIK 4-6 HAFTA SÜRER. BU SÜRE ZARFINDA HASTA İZOLE EDİLMELİDİR. OLGULARIN ÇOĞU 7 YAŞIN ALTINDADIR. BİR YAŞ ALTINDA MORTALİTE FAZLADIR. KIŞ AYLARINDA SIK GÖRÜLÜR.

KLİNİK: BAŞLANGIÇTA ÜSYE BENZERİ BASİT BİR ENFEKSİYON ŞEKLİNDE BAŞLAR. BU DURUM 1-2 HAFTA SÜRER. SONRA 2-6 HAFTA SÜREN ÖKRÜK NÖBETLERİ BAŞLAR. ÖKSÜRÜK ÜSTÜSTE, KESİK VE BOĞULUR GİBİ OLUR. ÖKSÜRÜĞÜ İZLEYEN DERİN VE SESLİ İNSPİRYUM, ÖKSÜRÜK NÖBETİ SONRASI KUSMA İLE BERABER HASTA MUKOİD BALGAM ÇIKARIR VE RAHATLAR. NÖBET SIRASINDA BOĞULMA HİSSİ UYANDIRIR. NÖBETLE BİRLİKTE KONVÜLZİYON, EPİSTAKSİS, KONJUNKTİVA KANAMALARI ALT GÖZ KAPAKLARINDA ŞİŞLİK GÖRÜLEBİLİR. ÖKSÜRÜK NÖBETLERİ HAFİF VAKALARDA GÜNDE 5-10, AĞIRLAR VAKALARDA 40 DEFADAN FAZLADIR. NÖBET ARALARINDA HASTA İYİDİR. NÖBETLER DAHA ÇOK GECELERİ GELİR.

 TANI: ABESLANG İLE DİLE BASILDIĞINDA NÖBETİN UYARILMASI TANIDA ÖNEMLİDİR. MUAYENEDE AKCİĞER SESLERİ DOĞAL VEYA KABA RALLER İŞİTİLİR. LABORATUARDA LÖKOSİTOZ GENELDE 2. HAFTADAN SONRA GÖRÜLÜR VE 15-45 BİN/MM3 ARASINDA VE LENFOSİTOZLA BİRLİKTEDİR.

TEDAVİ: ERİTROMİSİN VEYA  KLARİTROMİSİN KULLANILABİLİR. HASTALIĞIN KLİNİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ SINIRLIDIR. ÖKSÜRÜK ATAKLARININ OLDUĞU DÖNEMDE HAVAYOLU AÇIK TUTLMALI, OKSİJEN TEDAVİSİ, PARENTERAL SIVI  VE SEDATİFLER UYGULANMALIDIR.

KLARİTROMİSİN: KLORAMİN® 250-500MG 14 TB 250 MG 50-100 ML SÜSP VE 125 MG 70 ML SÜSP

       DOZ:ÇOCUK:15-25 MG/KG/GÜN 2 DOZDA, YETİŞKİN: 2X 500MG, 10-14 GÜN TEDAVİ VERİLİR.

 ** 6 AYDAN KÜÇÜK BEBEKLERDE VE AĞIR PNÖMONİDE 20 MG/KG/GÜN VERİLEBİLİR.

KABAKULAK :

 5-9 YAŞ ARASINDA DAHA SIK GÖRÜLÜR. İKİ GÜN VEYA DAHA UZUN SÜREBİLİR. TEK YA DA İKİ TARAFLI OLARAK PAROTİS VE DİĞER SALGI BEZLERİ İLE SINIRLIDIR. PAROTİSLERDE AĞRILI ŞİŞLİK OLUR. BERABERİNDE ATEŞ, HALSİZLİK, BAŞAĞRISI, ORŞİT, PANKREATİT, ASEPTİK MENEJİT (ÖZELLİKLE YETİŞKİNLERDE) VB KOMPLİKASYONLAR GÖRÜLEBİLİR. LABORATUVARDA HAFİF LÖKOPENİ VE RÖLATİF LENFOSİTOZ GÖRÜLEBİLİR. MENENJİT, ORŞİT, PANKREATİT GELİŞİMİ HALİNDE GENELLİKLE LÖKOSİTOZ VE SOLA KAYMA VARDIR. AKUT DÖNEMDE SERUM AMİLAZ DÜZEYLERİ 2-3 HAFTA SÜREYLE YÜKSEK KALIR. KABAKULAĞA BAĞLI PANKREATİTTE DE AMİLAZ DÜZEYLERİ YÜKSELİR. BULAŞICILIĞI  ENGELLEMEK İÇİN, PAROTİS BEZİ ŞİŞLİĞİ DÜZELENE KADAREN AZ 10 GÜN HASTA İZOLE EDİLMELİDİR.

TANI: AMİLAZ SEVİYESİ VE KLİNİK VE MUAYENE İLE KONUR.

TEDAVİ: SEPTOMATİK (ANALJEZİK, ANTİPİRETİK) TEDAVİ VERİLİR.

KOMPLİKASYONLAR:

MENİNGOENSEFALOMİYELİT : VAKALARIN % 10'UNDA GÖRÜLÜR. TUTULUMDAN 3- 10 GÜN SONRA ORTAYA ÇIKABİLİR. ATEŞ, BULANTI, KUSMA, BİLİNÇ DEĞİŞİKLİĞİ, MENİNGEAL İRRİTASYON BULGULARI OLABİLİR. BEYİN OMURİLİK SIVISINDA GLUKOZ SEVİYESİ DÜŞÜKTÜR. ASEPTİK MENENJİT'İN EN SIK NEDENLERİNDEN BİRİDİR.

ORŞİT VE EPİDİDİMİT : ADÖLESAN HASTALARIN % 15 - 35'İNDE GÖRÜLÜR. TESTİSLER AĞRILI, HİPEREMİK VE ÖDEMLİDİR. NADİREN İNFERTİLİTE (KISIRLIK) GELİŞEBİLİR.

PANKREATİT : GENELLİKLE HAFİF SEYREDER. EPİGASTRİK AĞRI, ATEŞ, BULANTI, KUSMA İLE ORTAYA ÇIKAR. SERUM AMİLAZ DEĞERİ ARTAR. 

MENİNGOKOKSEMİ::

ETKEN NEİSSERİA MENİNGİTİSTİR. GENELDE 5 YAŞ ALTI ÇOCUKLARDA GÖRÜLÜR. AKUT BAŞLANGIÇLI ATEŞ, ENSE SERTLİĞİ, BİLİNÇ DEĞİŞİKLİĞİ, MENİNGEAL İRRİTASYON BULGULARININ VARLIĞI VE ÖZELLİKLE HIZLA YAYILAN PETEŞİYAL VEYA PURPURAL DÖKÜNTÜLER TANIDA ÇOK ÖNEMLİDİR. HIZLA PURPURA FULMİNANS, ŞOK VE ÖLÜME KADAR GİDEBİLEN MENİNGOKOKSEMİ ŞEKLİNDE GÖRÜLEBİLİR. TANI ÖZELLİKLE HIZLI OLUŞAN DÖKÜNTÜLER İLE KONUR.

 TEDAVİ: KLİNİK ÇOK HIZLI KÖTÜLEŞİR SANİYELER BİLE ÖNEMLİDİR. ERKEN TEDAVİ HAYAT KURTARIR.

  ** ÖNCELİKLE İKİ TANE DAMAR YOLU AÇILMALI, 100 MG/KG SEFTRİAKSON. (IV) YAPILMALI, 1-2 MG/KG  PREDNİZOLON YAPILMALI, 20 CC/KG İZOTONİK YÜKLENMELİ HASTADA ŞOK BULGULARI VARSA DAHA FAZLA İDRAR ÇIKIŞI OLNANA KADAR YÜKLENİR. SONRA HASTAYA 5CC/KG/SAAT TEN İZOTONİK TAKILARAK YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ OLAN BİR MERKEZE SEVK EDİLMELİDİR.

          PROFLAKSİ :

   ** TEMASI OLANLARA YA SEFRİAKSON YA RİFAMPİSİN VEYA SİPROFLAKSOSİN VERİLEBİLİR.

SEFTRİAKSON: <12 YAŞ : 250 MG, >12 YAŞ: 500 MG TEK DOZ VERİLİR.

RİFAMPİSİN: <12 YAŞ: 10MG/KG/GÜN , >12 YAŞ: 600 MG/GÜN 2 DOZDA BİR GÜN VERİLİR.

SİPROFLAKSOSİN: 2X 500MG BİR GÜN VERİLİR.

SITMA:

SITMA (MALARYA), PLASMODİUM TÜRÜ PROTOZOONLAR TARAFINDAN MEYDANA GETİRİLEN VE NÖBET ŞEKLİNDE REKURENT ATEŞ YÜKSELMESİ İLE KENDİNİ GÖSTEREN BİR İNFEKSİYON HASTALIĞIDIR. EN SIK ETKEN P VİVAXTIR.

BULGU VE SEMPTOMLAR DEĞİŞKEN OLMAKLA BERABER, ÇOĞU KEZ HASTADA BAŞKA NEDENLERLE AÇIKLANAMAYAN BAŞ AĞRISI, SIRT AĞRISI, MİYALJİ, BULANTI, KUSMA GİBİ NON-SPESİFİK SEMPTOMLARA EK OLARAK; NÖBET TARZINDA ÜŞÜME-TİTREME İLE YÜKSELEN VE YOĞUN BİR TERLEME İLE DÜŞEN ATEŞ OLUR. SPLENOMEGALİ VE ANEMİ OLABİLİR

TANI: NÖBET SIRASINDA ALINAN PERİFERİK (İNCE) YAYMA VE KALIN DAMLA PREPARATLARINDA SITMA PARAZİTİNİN MİKROSKOBİK OLARAK GÖSTERİLMESİ İLE KONUR.

TÜRE GÖRE TEDAVİ:

   P. MALARİAE:  KLOROKİN TEK BAŞINA YETERLİDİR.

   P. VİVAX VE P. OVALE : NÜKSLERİ ÖNLEMEK İÇİN KLOROKİNDEN SONRA 14-21 GÜN  PRİMAKİN VERİLİR.

   GEBELERDE: KLOROKİN BAŞLANIR. RADİKAL TEDAVİ GEBELİK SONRASINA BIRAKILMALIDIR.

      KORUMA TEDAVİSİ: SITMA SAHALARINA GİTMEDEN 2 HAFTA ÖNCE VE BU BÖLGEYİ TERK ETTİKTEN SONRA 6 HAFTA DAHA KLOROKİN ALINMALIDIR. BU SAHALARDAN DÖNENLERE P.VİVAX VE P. OVALE ENFEKSİYON RİSKİNİ ÖNLEMEYE 14 GÜN SÜRE İLE PRİMAKİN VERİLİR. KLOROKİN DİRENÇLİ P. FALCİPARUM SAHALARINDA KORUYUCU OLARAK MEFLOKİN VEYA PROGUANİL + KLOROKİN VERİLİR. DOKSİSİKLİN MEFLOKİN DİRENÇLİ P. FALCİPARUM SAHALARINDA KORUMADA KULLANILABİLİR.

KUDUZ

PRODROM DÖNEMİ 2-10 GÜNDÜR. ATEŞ, HALSİZLİK, BAŞ AĞRISI, BULANTI, İSHAL GİBİ BELİRTİLER OLABİLİR. %50 YARA YERİNDE AĞRI VE PARESTEZİ GÖRÜLÜR. ISIRIK BÖLGESİNDE AĞRI VE DUYU KAYBI GÖRÜLÜR Kİ KUDUZA ÖZGÜ İLK BELİRTİ BULGUDUR. IŞIKTAN VE SUDAN KORKMA, HIRÇINLIK, GERGİNLİK, KONSANTRASYON BOZUKLUKLARI GÖRÜLEBİLİR. KAYNAK KÖPEKLER (%91), KEDİ (%2) HASTALIK RİSKİ ISIRMA İLE %40, TIRMALAMA İLE %1’DİR. ENSEFALİTİK KUDUZ EN SIK GÖRÜLEN KLİNİK ŞEKİLDİR. HİPERAKTİVİTE, HALUSİNASYON, ORYANTASYON BOZUKLUKLARI GÖRÜLÜR. HİPERTERMİ, TAŞİKARDİ, HİPERSALİVASYON VARDIR. YUTMA KASLARINDA AĞRILI SPAZMLAR SU SESİ İLE DAHİ UYARILABİLİR(HİDROFOBİ), FOTOFOBİ VE AEROFOBİ ORTAYA ÇIKAR. ÖNCE ÇİZGİLİ DAHA SONRA OTONOM KASLARDA KASILMALAR ORTAYA ÇIKAR. ARİTMİ SONUCU HASTA ÖLÜR. KOMA DÖNEMİ 3-33 GÜN SÜRER VE >%99 FATALDİR.

                                                     TEDAVİ

ISIRIK SONRASI HAYVAN AŞILI İSE: YARA BAKIMI VE TETANOZ PROFLAKSİSİ YAPILIR. HAYVAN 10 GÜN İÇİNDE ÖLÜRSE KUDUZ IG VE AŞI (0,3,7,14,28) YAPILIR.

ISIRIK SONRASI HAYVAN AŞISIZ İSE: KUDUZ ŞUPHESİ VARSA YARA BAKIMI VE TETANOZ PROFLAKSİSİ YAPILIR. KUDUZ IG VE AŞI (0,3,7,14,28) BAŞLANIR.10 GÜN İÇİNDE KUDUZ DEĞİLSE AŞI KESİLİR.

   TEMAS SONRASI YARA BAKIMI: YARA BOL SU VE SABUNLA YIKANIR. POVİDON İYOT VEYA BAŞKA BİR VİRUSİDAL SOLUSYON UYGULANABİLİR. ÇOK BASİT GİBİ GÖRÜLEN BU UYGULAMANIN ÖZELLİKLE YÜZEYSEL YARALARDA RİSKİ % 90 ORANINDA AZALTTIĞI SAPTANMIŞTIR. BAĞIŞIKLAMA ÖZGEÇMİŞİNE BAKILARAK GEREKİRSE TETANOZ AŞISI UYGULANIR. PENİSİLİN GRUBU ANTİBİYOTİKLER VERİLİR. DİKİŞ ATILMAZ. DİKİŞ GEREKLİ İSE DİKİŞ BÖLGESİNE ÖNCEDEN IG VERİLMELİDİR. TOPLAM IG DOZUNUN YAPILABİLDİĞİ KADARI YARA BÖLGESİNE, GERİ KALAN MİKTAR KALÇADAN VERİLİR.

HRIG: BAĞIŞIK İNSANLARDAN ELDE EDİLİR. YAN ETKİSİ DÜŞÜKTÜR. DOZ: 20 IU/KG

ERIG:ATLARDAN ELDE EDİLİR. SERUM HASTALIĞI RİSKİ VAR. DOZ: 40 IU/KG

   KUDUZ İMMUN GLOBULİN (IG): AŞIDAN FARKLI BÖLGEYE AYNI ANDA İM TEK DOZDA UYGULANIR. UYGUNSA YARA ÇEVRESİNE, GERİ KALAN AŞININ YAPILDIĞI YERDEN FARKLI BİR EKSTREMİTEYE KAS İÇİNE UYGULANIR.

KUDUZ IG İNSAN KAYNAKLI İSE: KG BAŞINA 20 IU, AT KAYNAKLI İSE KG BAŞINA 40İU, YAPILIR. 5ML LİK FLAKONLARDA, 1 FLAKONDA 1000 İU VAR  50KG İÇİN, 50X40İU= 2000İU,  2 FLAKON (10ML) GEREKLİDİR.

** KUDUZ SERUMU GEREKTİREN VAKALARDA SABUNLA YIKADIKTAN SONRA YARA İÇİNE VE ETRAFINA HESAPLANAN DOZDA İMMUNGLOBULİN VEYA SERUMUN ENJEKTE EDİLEBİLEN EN FAZLA MİKTARI HATTA MÜMKÜNSE TÜMÜ ENJEKTE EDİLMELİDİR. EĞER ISIRIK ÇOK BÜYÜKSE VE YARAYA DİKİŞ ATMAK ZORUNLU İSE YARA DUDAKLARI ETRAFINA MUTLAKA KUDUZ SERUMU VE İMMUNGLOBULİNİ UYGULANARAK DİKİŞ ATILMALIDIR.

AŞI: 0, 3, 7, 14 VE 28. GÜNLERDE TOPLAM 5 DOZDA DELTOİD KASINA (İM) UYGULANIR. GLUTEAL BÖLGEDEN YAPILMAMALIDIR. BEBEKLERDE İSE UYLUĞUN ANTEROLATERAL KISMINDAN YAPILMALIDIR. KUDUZUN KULUÇKA DÖNEMİ ÇOK DEĞİŞKEN OLDUGUNDAN TEMASTAN SONRA GEÇEN SÜREYE BAKILMAKSIZIN AŞILAMA BAŞLANIR. HAYVANIN 10 GÜNLÜK GÖZLEMİ SONUNDA KUDUZ OLMADIĞI ANLAŞILIRSA (ÖLMEZSE) AŞILAMAYA SON VERİLİR.

** HASTA KUDUZ OLMUŞSA TEDAVİSİ YOKTUR. BELİRTİLER BAŞLADIKTAN SONRA AŞI VE SERUMUN FAYDASI YOKTUR. HASTAYI RAHATLATMAK İÇİN MORFİN DIŞI SEDATİFLER UYGULANABİLİR.

BİLİNMESİ GEREKEN ÖNEMLİ BİLGİLER

KUDUZ HAYVANIN ÖZELLİKLERİ :HASTALIK BELİRTİLERİ ORTAYA ÇIKTIKTAN 3-7 GÜN SONRA HAYVAN ÖLÜR. BAŞLANGIÇ DÖNEMİ 2-3 GÜN SÜRER. DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI OLUR VE BEDEN ISISI ARTAR. HAYVAN ISIRIK BÖLGESİNİ YAVAŞ YAVAŞ ISIRMAYA VE TIRMALAMAYA BAŞLAR. SALDIRGAN DÖNEM 2-4 GÜN SÜRER. KUDUZ KEDİ VE KÖPEK BAŞLARDA ÜRKEK VE KORKAK OLUR. YABANCI CİSİMLERE KARŞI İLGİSİ ARTAR. ALIŞIK OLMADIĞI GIDALARI YEME İSTEĞİ OLUR. İŞTAH AZALIR. BUNA KARŞIN SU İÇME İSTEĞİNDE BELİRGİN BİR ARTIŞ GÖRÜLÜR. HASTA HAYVAN SIK SIK İDRAR YAPAR. YARA YERİNİ KAŞIR. GÖZLERDE İRİLEŞME VE KIZARIKLIK OLUR. HASTA HAYVANLAR LOŞ YERLERE SAKLANMAYI SEVER. KEDİLER DOLAP VE KANEPE ALTLARINA SAKLANIR. BİLİNÇ GİDEREK KAYBOLUR VE HIRÇINLAŞARAK HER ŞEYE KARŞI OLUR. SAHİBİNİN EMİRLERİNİ DİNLEMEZ. HER ÖNÜNE GELEN CANLIYI BU ARADA SAHİBİNİ DE ISIRIR. KÖPEKLER EVİ TERK EDEREK BİR DAHA GERİ DÖNMEZ. AĞIZDA BOL SALYA AKAR. MAKSATSIZ HAVLAMA VE MİYAVLAMA DİKKATİ ÇEKER. HAVLAMASI DEĞİŞİR VE SALYASI BELİRGİN ARTAR. RAHAT HAREKET EDEMEZ, DENGESİNİ KAYBEDER, ZİG-ZAG ÇİZEREK YÜRÜR VE YERE DÜŞER. TAM FELÇTEN SONRA 1-2 GÜN İÇERİSİNDE HAYVAN ÖLÜR.

    ** ÇAKAL, KURT, TİLKİ, KOKARCA, SIRTLAN, AYI, YARASA GİBİ DOĞADAKİ TÜM VAHŞİ MEMELİLER VE EĞER AŞILANMAMIŞLARSA KÖPEK, KEDİ, İNEK, EŞEK GİBİ EVCİL MEMELİ HAYVANLAR KUDUZ BULAŞTIRABİLİR.   SANILDIĞININ AKSİNE SİNCAP, SIÇAN, FARE, GİBİ KEMİRGEN HAYVANLAR VE TAVŞANLAR KUDUZ BULAŞTRIMAZ .

   ** KÖPEK VE KEDİ İNSANI ISIRDIĞINDA, O HAYVAN HEMEN YAKALANMALI VE 10 GÜN BOYUNCA GÖZLEM ALTINDA TUTULMALIDIR. BU SÜRE İÇİNDE HAYVANDA KUDUZ GÖRÜLMEZSE KORKULACAK BİR ŞEY YOK DEMEKTİR.

 

 

 

Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv      17876 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Üyelik Girişi
OTOMATİK PERSENTİL HESAPLAMA PROGRAMI
EN GÜNCEL BOY-KİLO PERSENTİLLERİ

 WHO VERİLERİ

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNÜN (WHO) en son verileri BOY, KİLO,  BOYA GÖRE KİLO

BEBEK GELİŞİM TAKİBİ
FOTOTERAPİ SINIRLARI

FOTOTERAPİ VE EXCHANGE SINIRLARI

SAĞLIK HABERLERİ

SATIN ALMAK İÇİN TIKLAYIN

SATIN ALMAK İÇİN TIKLAYINIZ

SATIN ALMAK İÇİN TIKLAYINIZ

DR. İLYAS YOLBAŞ

Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi3
Bugün Toplam78
Toplam Ziyaret373809